Przy zakupie złota inwestycyjnego przez internet nie przysługuje ustawowe 14-dniowe prawo odstąpienia od umowy bez podania przyczyny. Wynika to z art. 38 ustawy o prawach konsumenta. Cena sztabek i monet bulionowych zależy od bieżących wahań na rynku finansowym, na które sprzedawca nie ma wpływu.
Czy można zwrócić złoto kupione online?
Złoto inwestycyjne, czyli przede wszystkim sztabki oraz monety bulionowe, jest objęte wyjątkiem od ogólnej zasady dotyczącej zakupów na odległość. Konsument nie może więc odstąpić od umowy w ciągu 14 dni tylko dlatego, że zmienił zdanie albo cena kruszcu spadła.
Podstawą jest art. 38 ustawy o prawach konsumenta, który wyłącza prawo odstąpienia między innymi w przypadku towarów, których cena zależy od wahań na rynku finansowym pozostających poza kontrolą przedsiębiorcy. Takie rozwiązanie ogranicza ryzyko zawierania transakcji wyłącznie po to, aby później przenieść na sprzedawcę skutki zmiany ceny złota.
Złoto inwestycyjne a inne towary – jakie są różnice?
Nie każdy przedmiot wykonany ze złota jest traktowany tak samo. Sztabka lub moneta bulionowa ma przede wszystkim wartość zależną od zawartości kruszcu i notowań rynkowych. Wyrób jubilerski jest natomiast produktem konsumpcyjnym, którego cena obejmuje także projekt, wykonanie i marżę. W przypadku biżuterii zasady odstąpienia mogą być inne, choć trzeba uwzględnić ustawowe wyjątki dotyczące konkretnego produktu.
| Typ towaru | Prawo do zwrotu w ciągu 14 dni | Podstawa lub powód |
|---|---|---|
| Złoto inwestycyjne, na przykład sztabka lub moneta bulionowa | Nie, ustawowe prawo odstąpienia jest wyłączone | Cena zależy od wahań na rynku finansowym, zgodnie z art. 38 ustawy o prawach konsumenta |
| Standardowy towar konsumpcyjny, na przykład elektronika lub odzież | Zasadniczo tak, przy umowie zawartej na odległość | Ogólne prawo odstąpienia od umowy zawartej przez konsumenta na odległość |
| Wyrób jubilerski | Zależy od rodzaju produktu i okoliczności sprzedaży | Nie jest automatycznie traktowany jak złoto inwestycyjne, dlatego trzeba sprawdzić zasady dotyczące danej umowy |
Brak prawa do zwrotu nie oznacza, że sprzedawca może dostarczyć dowolny produkt. Towar powinien odpowiadać opisowi, wskazanej masie i próbie oraz ustalonym warunkom zamówienia.
Jakie obowiązki ma sprzedawca złota?
Sprzedawca może poprosić o dane i dokument tożsamości w ramach procedur wynikających z ustawy AML, czyli ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Nie jest to dodatkowe ograniczenie praw kupującego, lecz obowiązek nałożony na podmioty uczestniczące w określonych transakcjach.
W praktyce procedury AML mogą obejmować:
- Weryfikację tożsamości przy transakcji o wartości przekraczającej 15 000 euro lub w innych przypadkach wskazanych w przepisach.
- Ustalenie i zapisanie informacji wymaganych przez ustawę AML.
- Monitorowanie transakcji pod kątem ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.
- Przechowywanie dokumentacji oraz przekazywanie informacji właściwym organom, gdy wymagają tego przepisy.
Sprzedawca może zastosować procedurę AML także wtedy, gdy wynika to z oceny ryzyka lub jego wewnętrznych zasad zgodności. Sam fakt poproszenia o dokument nie oznacza podejrzenia wobec kupującego. To standard bezpieczeństwa stosowany na rynku metali szlachetnych.
O czym powinien pamiętać kupujący?
Przed zakupem sprawdź opis produktu, próbę, masę, producenta, certyfikat oraz stan oryginalnego opakowania. Decyzję o zakupie złota inwestycyjnego trzeba traktować jako ostateczną pod kątem ustawowego zwrotu, ponieważ późniejsza zmiana ceny lub rezygnacja z transakcji nie daje prawa do odstąpienia.
Kupujący ma jednak prawo otrzymać produkt zgodny z umową, autentyczny i przedstawiony w ofercie w sposób niewprowadzający w błąd. AML jest obowiązkiem sprzedawcy, a nie pozbawieniem konsumenta ochrony przy prawidłowo wykonanej sprzedaży.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W przypadku sporu dotyczącego konkretnej umowy warto skonsultować się z prawnikiem lub rzecznikiem konsumentów.
