22-karatowe złoto odpowiada próbie 916, a dokładniej wartości 916,6–916,7. Oznacza to, że stop zawiera około 91,67% czystego złota. Pozostałe 8,33% stanowią domieszki innych metali, najczęściej miedzi lub srebra.
Co oznacza próba 916?
Karat określa udział czystego złota w 24 częściach stopu. Złoto 22-karatowe zawiera więc 22 części złota i 2 części innych metali. Obliczenie wygląda następująco: 22 ÷ 24 = 0,9167, czyli 91,67%.
W oznaczeniach metrycznych wynik zaokrągla się do próby 916. Z tego powodu można spotkać zarówno zapis „916”, jak i bardziej precyzyjne wartości „916,6” lub „916,7”. Nie są to różne próby, lecz różne sposoby zaokrąglenia tej samej proporcji.
Dlaczego dodaje się inne metale?
Czyste złoto jest miękkie i podatne na zarysowania oraz odkształcenia. Domieszki zwiększają twardość i trwałość stopu, choć obniżają udział czystego kruszcu. Najważniejsze cechy złota 22-karatowego to:
- Skład – około 91,67% czystego złota i 8,33% domieszek.
- Trwałość – większa odporność na uszkodzenia niż w przypadku złota o próbie 999.
- Zastosowanie – przede wszystkim monety bulionowe, rzadziej biżuteria codziennego użytku w Europie.
- Charakterystyczny przykład – Krugerrand, czyli popularna moneta inwestycyjna wykonana ze złota próby 916.
W przypadku jednouncjowego Krugerranda domieszki sprawiają, że całkowita masa monety jest większa niż masa jednej uncji czystego złota. W stopie znajduje się jednak dokładnie jedna uncja trojańska czystego kruszcu.
Próby złota – porównanie karatów
| Karaty | Próba (promile) | Zawartość złota (%) |
|---|---|---|
| 24k | 999 | 99,9% |
| 22k | 916 | około 91,67% |
| 18k | 750 | 75,0% |
| 14k | 585 | 58,5% |
| 8k | 333 | 33,3% |
W praktyce próba 916 jest szczególnie kojarzona z monetami inwestycyjnymi. Do biżuterii noszonej na co dzień częściej wybiera się próby 585 lub 750, ponieważ zapewniają większą twardość stopu.
