Złoto 14k to próba 585, czyli stop zawierający 58,5% czystego złota. Oznaczenie „14k” pochodzi z systemu karatowego, który dzieli stop na 24 części. Próba 585 należy natomiast do systemu tysięcznego i informuje, ile części czystego złota znajduje się w 1000 częściach stopu.
Co oznacza 14k i próba 585?
W praktyce oznaczenia 14k i 585 odnoszą się do tego samego rodzaju złota. Liczba 585 oznacza, że w 1000 jednostkach wagowych stopu znajduje się co najmniej 585 jednostek czystego złota. Pozostałe 41,5% stanowią inne metale, na przykład miedź lub srebro.
Dokładne przeliczenie 14/24 daje około 58,33%, dlatego próba 585 jest praktycznym odpowiednikiem 14 karatów, a nie wartością identyczną co do setnej części procenta. W polskim systemie probierczym to właśnie próba liczbowa określa zawartość złota w wyrobie.
Dlaczego biżuteria nie powstaje z czystego złota?
Czyste złoto, określane jako 24k, jest bardzo miękkie. Biżuteria wykonana niemal wyłącznie z tego metalu łatwo odkształcałaby się i szybciej nabierała śladów użytkowania. Z tego powodu jubilerzy tworzą stopy, łącząc złoto z innymi metalami.
Domieszki zmieniają nie tylko twardość, lecz także kolor stopu. Miedź może nadać mu cieplejszy lub różowy odcień, a srebro pomaga go rozjaśnić. W białym złocie stosuje się również inne składniki, takie jak pallad, a powierzchnia często jest wykańczana rodem.
Poniższa tabela pokazuje najczęściej spotykane odpowiedniki obu systemów oznaczeń:
| Karaty | Próba | Zawartość złota (%) |
|---|---|---|
| 24k | 999 | 99,9% |
| 18k | 750 | 75% |
| 14k | 585 | 58,5% |
| 9k | 375 | 37,5% |
Dlaczego próba 585 jest popularna w jubilerstwie?
Złoto 14k łączy zawartość szlachetnego kruszcu z właściwościami potrzebnymi przy codziennym noszeniu biżuterii. Nie oznacza to, że wyroby tej próby nie mogą się rysować, ale zazwyczaj lepiej znoszą użytkowanie niż delikatniejsze stopy o wyższej zawartości złota.
Najważniejsze powody popularności próby 585 to:
- Trwałość – domieszki metali zwiększają odporność stopu na odkształcenia.
- Odporność na zarysowania – biżuteria 14k zwykle lepiej sprawdza się przy regularnym noszeniu niż bardzo miękkie, niemal czyste złoto.
- Uniwersalne zastosowanie – próba 585 jest często wybierana na pierścionki, obrączki, łańcuszki i kolczyki.
- Relacja zawartości złota do ceny – wyrób kosztuje zwykle mniej niż porównywalna biżuteria próby 750, zachowując wysoką zawartość kruszcu.
Wyższa próba nie zawsze oznacza lepszą jakość użytkową. Próba 750 zawiera więcej złota, ale jej właściwości zależą także od receptury stopu, konstrukcji wyrobu i sposobu obróbki. Do biżuterii noszonej na co dzień próba 585 jest często wybierana właśnie jako kompromis między trwałością, wyglądem i zawartością złota.
