24-karatowe złoto to kruszec o najwyższej czystości, zawierający około 99,9% złota. Oznaczenie 24k wynika z podziału stopu na 24 części – w tym przypadku wszystkie 24 części przypadają na czyste złoto.
Dlaczego 24-karatowe złoto rzadko trafia do biżuterii?
Czyste złoto jest miękkie i bardzo plastyczne. Dzięki temu łatwo je formować, ale gotowy wyrób szybko może się odkształcać lub zarysować. Z tego powodu 24-karatowe złoto nie jest zwykle wybierane do pierścionków, obrączek i bransolet noszonych każdego dnia.
W jubilerstwie wykorzystuje się stopy złota, czyli połączenia kruszcu z innymi metalami. Domieszki zwiększają twardość i odporność wyrobu, a mogą także wpływać na jego kolor. Najważniejsze cechy 24-karatowego złota w praktyce to:
- Najwyższa czystość – zawiera około 99,9% złota i odpowiada próbie 999.
- Miękkość – łatwiej ulega odkształceniom niż niższe próby.
- Podatność na zarysowania – powierzchnia może szybciej tracić połysk podczas codziennego użytkowania.
- Zastosowanie inwestycyjne – często występuje w sztabkach i monetach bulionowych, gdzie wysoka zawartość kruszcu ma większe znaczenie niż odporność na intensywne noszenie.
24 karaty a próba złota – porównanie
W Polsce zawartość czystego złota częściej określa się próbą wyrażoną w promilach. Próba 999 oznacza, że w 1000 częściach stopu znajduje się 999 części czystego złota. Karaty i próba opisują więc tę samą cechę, ale posługują się inną skalą.
| Karaty | Próba | Zawartość złota |
|---|---|---|
| 24k | 999 | 99,9% |
| 18k | 750 | 75% |
| 14k | 585 | 58,5% |
| 8k | 333 | 33,3% |
Im niższa liczba karatów, tym większa część stopu przypada na metale inne niż złoto. Zwykle przekłada się to na większą twardość i lepszą odporność mechaniczną, dlatego w codziennej biżuterii często stosuje się złoto 14-karatowe, czyli próbę 585, albo złoto 18-karatowe, czyli próbę 750.
Karat złota a karat kamienia
„Karat” przy złocie oznacza czystość stopu. Jeden karat odpowiada jednej z 24 części, dlatego 24 karaty oznaczają 24/24 części złota.
W przypadku diamentów i innych kamieni szlachetnych karat oznacza natomiast masę. Jeden karat metryczny to 0,2 grama. Nie należy więc utożsamiać 24-karatowego złota z 24-karatowym diamentem – pierwsze określenie mówi o czystości metalu, a drugie o wadze kamienia.
Najkrócej mówiąc, 24-karatowe złoto to niemal czysty kruszec o próbie 999. Sprawdza się przede wszystkim tam, gdzie liczy się wysoka zawartość złota, natomiast do codziennej biżuterii częściej wybiera się trwalsze stopy o niższej próbie.
