Próby złota

Która próba złota jest najmniej trwała?

Napisał(a) 2 min czytania
Złota biżuteria

Najmniej trwałą próbą złota w biżuterii jest próba 999, czyli 24-karatowe złoto zawierające 99,9% czystego kruszcu. Czyste złoto jest bardzo miękkie i plastyczne, dlatego łatwo się rysuje, wygina oraz odkształca. Wyższa próba oznacza więc większą zawartość złota, ale niekoniecznie lepszą odporność na codzienne użytkowanie.

Dlaczego próba 999 jest najmniej trwała?

Próba określa, ile części czystego złota znajduje się w 1000 częściach stopu. W przypadku próby 999 jest to 99,9%, a pozostała część stanowi niewielką ilość innych składników. W stopach jubilerskich domieszki, takie jak miedź, srebro czy pallad, zwiększają twardość i poprawiają odporność metalu.

Trwałość mechaniczna oznacza przede wszystkim odporność na zarysowania, ścieranie, wyginanie i inne uszkodzenia powstające podczas noszenia. Pod tym względem czyste złoto wypada słabiej niż popularne stopy jubilerskie.

Wykonana z próby 999 biżuteria może:

  • szybko pokrywać się zarysowaniami podczas kontaktu z twardymi przedmiotami,
  • łatwo odkształcać się pod naciskiem lub przy uderzeniu,
  • tracić swój kształt w miejscach narażonych na częste tarcie,
  • być bardziej podatna na uszkodzenia cienkich elementów, takich jak ogniwa łańcuszka.

Dlatego złoto 999 wykorzystuje się głównie w sztabkach, monetach i wyrobach kolekcjonerskich. Do biżuterii noszonej codziennie częściej wybiera się stopy zawierające większą ilość metali wzmacniających.

Jak trwałość wypada przy różnych próbach złota?

Im niższa próba, tym większy udział metali stopowych. Nie oznacza to automatycznie gorszej jakości. W przypadku biżuterii użytkowej dodatkowe metale mogą poprawiać odporność na zarysowania i odkształcenia.

Próba Zawartość czystego złota Trwałość użytkowa
333 33,3% Duża twardość, ale właściwości zależą od składu pozostałych metali
585 58,5% Dobra odporność na codzienne noszenie i częste użytkowanie
750 75% Mniejsza odporność na zarysowania niż w próbie 585, mimo wysokiej zawartości złota
999 99,9% Najmniejsza odporność na zarysowania i odkształcenia

Nie da się jednak ocenić trwałości wyłącznie na podstawie próby. Znaczenie ma także konstrukcja wyrobu, grubość elementów, sposób wykonania oraz dokładny skład stopu.

Jaka próba złota sprawdzi się na co dzień?

Do obrączek, pierścionków, łańcuszków i bransoletek noszonych regularnie najczęściej wybiera się próbę 585. Zawiera ona 58,5% czystego złota i odpowiednią ilość domieszek, które zwiększają twardość stopu. Jest kompromisem między zawartością szlachetnego kruszcu, wyglądem a odpornością na codzienne uszkodzenia.

Próba 750 może być dobrym wyborem do biżuterii noszonej okazjonalnie lub przy konstrukcjach, które nie są narażone na silne tarcie. Próba 999 sprawdzi się przede wszystkim wtedy, gdy najważniejsza jest wysoka czystość złota, a nie odporność mechaniczna.

Jeśli zależy Ci na biżuterii do codziennego noszenia, próba 585 będzie zwykle bardziej praktyczna niż próba 999. Najwyższa zawartość złota nie oznacza bowiem najwyższej trwałości.

Czytaj dalej w tym dziale