Aby przeliczyć karaty na próbę złota, podziel liczbę karatów przez 24 i pomnóż wynik przez 1000. Wzór to: (karaty / 24) × 1000 = próba w promilach.
Jak przeliczyć karaty na próbę?
Karat (K) określa, ile z 24 części stopu stanowi czyste złoto. Z kolei próba metryczna podaje zawartość złota w 1000 częściach stopu. Dlatego 24 karaty odpowiadają teoretycznie próbie 1000, czyli czystemu złotu.
Do szybkiego obliczenia użyj tego wzoru:
- (liczba karatów / 24) × 1000 = próba złota
Przykład dla złota 14-karatowego:
14 / 24 × 1000 = 583,3
W praktyce taki stop oznacza się najczęściej jako próbę 585, czyli 58,5% czystego złota. Niewielka różnica wynika z zaokrąglenia standardowej wartości.
Tabela przeliczeniowa karatów na próby
Poniższe zestawienie pokazuje najczęściej spotykane odpowiedniki:
| Karaty | Próba (promile) | Zawartość złota (%) |
|---|---|---|
| 8K | 333 | 33,3% |
| 9K | 375 | 37,5% |
| 14K | 585 | 58,5% |
| 18K | 750 | 75,0% |
| 22K | 916 | 91,6–91,7% |
| 24K | 999 lub 1000 | 99,9–100% |
Dlaczego stosuje się dwa systemy oznaczeń?
System karatowy jest szczególnie popularny w krajach anglosaskich, między innymi w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii. W Polsce oraz w większości Europy stosuje się przede wszystkim system metryczny, w którym próba jest zapisywana w promilach.
Oba oznaczenia opisują tę samą cechę stopu – udział czystego złota. Resztę stanowią domieszki, na przykład miedź, srebro lub cynk. Zwiększają one twardość i wpływają na kolor oraz odporność biżuterii. Dlatego niższa próba, taka jak 333, może lepiej znosić codzienne użytkowanie, natomiast wyższa próba, na przykład 750, zawiera więcej złota, ale jest zwykle bardziej miękka i podatna na zarysowania.
Przy interpretacji oznaczeń pamiętaj, że karat złota nie jest jednostką masy kamieni szlachetnych. W przypadku złota określa czystość stopu, a nie jego wagę.