12-karatowe złoto odpowiada próbie 500. Oznacza to, że stop zawiera 50% czystego złota, a pozostałe 50% stanowią inne metale, nazywane ligurą. Przeliczenie jest proste: 12 ÷ 24 = 0,5, czyli 500 części czystego złota na 1000 części stopu.
Co oznacza 12 karatów?
Karat w przypadku złota określa jego czystość w skali od 1 do 24, gdzie 24 karaty oznaczają złoto niemal czyste. Próba metryczna stosowana w Polsce podaje natomiast zawartość złota w częściach tysięcznych. Dlatego 12K i próba 500 oznaczają tę samą zawartość kruszcu – 50%.
Próba 500 jest w Polsce prawidłowym oznaczeniem stopu złota, ale rzadko spotyka się ją w gotowej biżuterii. Polskie salony jubilerskie najczęściej oferują wyroby próby 333, 585 i 750. Próba 500 nie stała się równie popularnym standardem rynkowym, dlatego może pojawiać się głównie w wyrobach sprowadzanych z zagranicy lub w starszej biżuterii.
| Karaty | Próba metryczna | Zawartość złota |
|---|---|---|
| 8K | 333 | 33,3% |
| 12K | 500 | 50% |
| 14K | 585 | 58,5% |
| 18K | 750 | 75% |
Na tle popularnej w Polsce próby 585 złoto 500 ma mniejszą zawartość czystego kruszcu. Wpływa to na wartość materiału, ale nie pozwala samodzielnie ocenić trwałości konkretnego wyrobu. O jego właściwościach decyduje także skład ligury, czyli rodzaj metali dodanych do złota.
Jakie właściwości ma złoto próby 500?
W stopie próby 500 połowę masy stanowią metale domieszkowe, takie jak srebro, miedź, cynk, nikiel lub pallad. Ich proporcje wpływają na kolor, twardość i odporność biżuterii. Dlatego dwa wyroby o tej samej próbie mogą zachowywać się nieco inaczej podczas użytkowania.
Najważniejsze cechy złota 500 wynikają z jego składu:
- Twardość zależy przede wszystkim od rodzaju i proporcji metali zastosowanych w ligurze.
- Odporność na uszkodzenia jest zwykle większa niż w przypadku bardzo wysokich prób, ale konkretna trwałość zależy także od konstrukcji biżuterii i obróbki stopu.
- Ryzyko reakcji alergicznej zależy od domieszek. U osób wrażliwych znaczenie może mieć na przykład obecność niklu.
Najkrócej: 12 karatów to próba 500, czyli 50% czystego złota. W Polsce jest to próba stosunkowo rzadka, ponieważ rynek jubilerski znacznie częściej wykorzystuje złoto 333, 585 i 750.
